Deprem, savaş, büyük yangınlar ya da ani şiddet olayları… İnsan zihni bazı anlarda hızlı karar vermek zorundadır. Ancak tam da en hızlı düşünmemiz gereken anda bazen hiçbir şey yapamayız. Hareket edemeyiz. Konuşamayız. Karar veremeyiz. İşte bu durum afet psikolojisinde bilişsel donma (cognitive freezing) olarak adlandırılır. Dışarıdan bakıldığında "vurdumduymazlık" gibi görünen bu durum, aslında beynimizin en ilkel savunma mekanizmalarından biridir
Türkiye’de sivil savunma ve afet hazırlık sisteminin temel taşlarından biri olan Sığınak Yönetmeliği, 07.11.2025 tarihli Resmi Gazete ile önemli değişikliklerle güncellendi.
Yeni düzenlemeler; AFAD’ın rolünü güçlendiriyor, belediyelere yeni sorumluluklar yüklüyor ve mevcut sığınakların işletme, bakım ve kayıt sistemini tamamen yeniden tanımlıyor.
Bir sabah uyandınız. Telefonunuzu açtınız, sosyal medyada dolaştınız, birkaç mesaj gönderdiniz. Günlük hayatın sıradan akışı… Ama hiç düşündünüz mü, telefonunuzun içindeki bazı uygulamalar aslında sizden daha fazlasını biliyor olabilir! İşte son dönemde gündeme gelen AppCloud tartışması tam da bu noktada devreye giriyor. İddialara göre İsrailli bir şirketin geliştirdiği bu uygulama, Galaxy A ve M serisi başta olmak üzere bazı Samsung cihazlara önceden yüklenmiş durumda. Üstelik yalnızca basit bir yazılım değil; konum bilgisi, IP adresi, cihaz kimliği gibi hassas verileri topladığı söyleniyor.
Türkiye’de sığınakların yapımı, kullanımı ve bakımı Sığınak Yönetmeliği ile düzenlenmiştir. Bu yönetmelik, konutlardan kamu binalarına, sanayi tesislerinden toplu yaşam alanlarına kadar birçok yapıda hangi şartlarda sığınak zorunluluğu olduğunu ve sığınakların hangi teknik özelliklere sahip olması gerektiğini açıkça ortaya koyar.
👉Sığınak, nükleer ve konvansiyonel silahlarla, biyolojik ve kimyevi harp maddelerinin tesirlerinden ve tabii afetlerden insanlarla, insanların yaşaması ve ülkenin harp gücünün devamı için zaruri canlı ve cansız kıymetleri korumak maksadıyla inşa edilen korunma yerleridir.
Medyada yer alan haberlere göre, Türkiye genelindeki 81 ilde modern sığınaklar inşa edilmeye başlandı Bu sığınaklar; afet veya kriz anlarında hızlı erişim sağlanabilecek, dayanıklı yapılar olarak tasarlanıyor. Haberler özellikle Ankara başta olmak üzere bazı illerde çalışmaların başladığını vurguluyor. Peki Apartmanlarımızın altındaki sığınaklar ne durumda? Günlük hayatımızda pek fark etmesek de yaşadığımız apartmanların bodrum katlarında, aslında bizi savaş anlarında hayatta tutmak için yapılmış sivil savunma sığınakları var. Bugün çoğu apartmanda depo, otopark veya malzeme odası olarak kullanılan bu alanlar, aslında geçmişten bugüne halkı korumak için inşa edilmiştir. Peki bu sığınaklar nedir, nasıl kullanılmalı ve neden tekrar gündeme alınmalıdır?
Milli İstihbarat Akademisi'nin Ağustos 2025 tarihli "12 Gün Savaşı ve Türkiye İçin Dersler" başlıklı raporu, günümüz çatışmalarının sadece füzeler ve bombalarla değil, aynı zamanda siber saldırılar ve bilgi manipülasyonuyla da yürütüldüğünü gözler önüne seriyor. İsrail ve İran arasında yaşanan 12 günlük savaş, hem fiziksel sivil savunmanın hem de dijital alandaki hazırlıkların bir ulusun kaderini nasıl belirlediğini çarpıcı bir şekilde ortaya koyuyor. Ayrıca rapor İsrail ve İran arasında yaşanan 12 günlük çatışmayı analiz ederek, sivil halkın korunmasına yönelik hazırlıkların savaşın sonuçlarını ne denli etkilediğini çarpıcı örneklerle ortaya koyuyor.
Su, sadece yaşamın değil, aynı zamanda toplumsal güvenliğin de temelidir. 2025 yılı itibarıyla Türkiye, giderek derinleşen su kriziyle yalnızca çevresel değil, aynı zamanda ciddi bir sivil savunma riskiyle de karşı karşıyadır. Kuraklık, baraj seviyelerinin düşmesi, tarımsal üretimin gerilemesi ve içme suyuna erişimde yaşanan zorluklar; afet yönetimi, halk sağlığı, gıda güvenliği ve sosyal huzur açısından stratejik tehditler oluşturmaktadır. Su kaynaklarının tükenmesi, sadece bireysel yaşamları değil; afet anlarında tahliye, yangınla mücadele, salgın hastalıkların önlenmesi gibi kritik sivil savunma faaliyetlerini de doğrudan etkilemektedir.
Günümüzde "sivil savunma" denildiğinde aklımıza ilk olarak deprem, sel gibi doğal afetler ve bu durumlarda müdahale eden AFAD (Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı) gelse de, bu kavramın kökenleri çok daha eskilere, savaşların yıkıcı etkilerinden sivil halkı koruma ihtiyacına dayanmaktadır. Türkiye'de sivil savunmanın tarihi, Osmanlı'nın son dönemlerinden başlayıp, Cumhuriyet'in ilanı, Soğuk Savaş'ın gerilimi ve 1999 Marmara Depremi gibi büyük dönüm noktalarıyla şekillenerek günümüzün modern afet yönetimi anlayışına evrilmiştir. İşte bu önemli yolculuğun adımları:
Sivil Savunma, savaş sırasında saldırılara karşı, barış zamanı ise her türlü doğal afet ve büyük felaketlerde halkın can ve mal kaybını en aza indirmek için yapılan silahsız, koruyucu ve kurtarıcı önlem ve çalışmalar bütünüdür. Bununla birlikte faaliyet gösteren tüm resmi ve özel kurum, kuruluş ve tesislerin korunması, devamlılığını sağlayacak her türlü tedbirin alınmasıdır. Vatandaşlarımızın da gerekli bilinci kazanarak bu çalışmaları desteklemesi aynı zamanda halkın ihtiyaçlarının karşılanması ve moralinin yüksek tutulması için tüm çalışmaları içermektedir.